Większość rozmów o gruntowej pompie ciepła zaczyna się od modelu urządzenia, a kończy na pytaniu o cenę. Gdzieś pomiędzy gubi się kwestia, która ma największy wpływ na koszt i na późniejszą wydajność całej instalacji: kiedy wykonać dolne źródło. Odwierty nie są etapem, który da się dowolnie przesuwać w czasie. Wykonane w złym momencie kosztują więcej, a czasem wymuszają rozwiązania gorsze od zakładanych.
Dlaczego moment wykonania odwiertów ma znaczenie?
Powód jest prozaiczny: wiertnica to ciężki sprzęt, który musi wjechać na działkę, zająć miejsce i pracować przez kilka dni. Na pustym placu budowy nie stanowi to problemu. Na działce z gotowym podjazdem, ogrodzeniem, tarasem i nasadzeniami sytuacja wygląda inaczej.
Konsekwencje bywają bolesne. Trzeba rozebrać fragment ogrodzenia albo zabezpieczyć kostkę, sprzęt musi pracować z większej odległości, a odwierty lądują tam, gdzie zdołano się wcisnąć, a nie tam, gdzie wypadałyby optymalnie. Właśnie dlatego wykonawcy oglądają działkę przed wyceną, a nie po podpisaniu umowy. Firmą, która wykonuje odwierty pod pompy ciepła SevroGeo, jest krakowski wykonawca działający w całej Małopolsce, a wycenę poprzedza oceną dostępności terenu.
Kiedy zamawiać dolne źródło?
Najlepszy moment to etap stanu surowego, przed wykonaniem przyłączy, utwardzeń i zagospodarowania terenu. Wtedy działka jest dostępna, a instalacja pozioma od odwiertów do budynku może iść tym samym wykopem co pozostałe media.
W praktyce warto trzymać się takiej kolejności:
- projekt budynku i obliczenie zapotrzebowania cieplnego, bo z niego wynika długość dolnego źródła
- rozpoznanie warunków gruntowych i wybór technologii wiercenia
- wykonanie odwiertów oraz montaż sond, jeszcze przed utwardzeniem terenu
- poprowadzenie instalacji poziomej do budynku i wykonanie studni rozdzielaczowej
- próby szczelności i przekazanie dokumentacji powykonawczej
- montaż pompy ciepła oraz połączenie z instalacją grzewczą
- rozruch układu i optymalizacja pracy po pierwszym sezonie
Odwrócenie dwóch pierwszych punktów to najczęstszy błąd. Zdarza się, że inwestor kupuje pompę ciepła, a dopiero potem szuka wykonawcy odwiertów, który ma dopasować dolne źródło do już wybranego urządzenia. Kolejność powinna być odwrotna, bo to bilans cieplny budynku decyduje o obu tych elementach naraz.
Czego nie da się przewidzieć zza biurka?
Warunków gruntowych. Dwie sąsiadujące działki mogą wymagać innej liczby metrów odwiertu przy identycznym zapotrzebowaniu budynku, bo grunt o wysokiej przewodności cieplnej oddaje więcej energii z metra bieżącego niż suchy piasek. Różni się też sam sposób wiercenia: w skale sprawdza się młotek wgłębny, w gruntach sypkich i przy wysokim zwierciadle wód metoda płuczkowa.
Dlatego rzetelny wykonawca nie poda ostatecznej ceny przez telefon. Analiza projektu i lokalizacji działki poprzedza ustalenie liczby oraz głębokości otworów, co wydłuża proces o kilka dni, ale zabezpiecza przed wykonaniem dolnego źródła, którego parametry rozminą się z realnymi potrzebami domu.
Ile trwają same prace?
Wiercenie typowego dolnego źródła dla domu jednorodzinnego zajmuje zwykle od kilku dni do tygodnia, w zależności od liczby otworów i napotkanego podłoża. Do tego dochodzą prace ziemne przy instalacji poziomej oraz czas potrzebny na formalności geologiczne, który warto uwzględnić w harmonogramie budowy z wyprzedzeniem.
Przepisy rozróżniają przy tym dwie ścieżki. Dla płytszych odwiertów przewidziana jest procedura uproszczona, natomiast powyżej określonej głębokości wymagany jest projekt robót geologicznych zatwierdzany decyzją administracyjną. Szczegóły warto potwierdzić z wykonawcą i geologiem prowadzącym, bo od nich zależy, ile czasu zajmie strona papierowa całego przedsięwzięcia.
O co zapytać przed podpisaniem umowy?
Zestaw pytań, który realnie porządkuje porównanie ofert:
- co dokładnie zawiera cena i które pozycje są rozliczane osobno
- na jakiej podstawie ustalono długość dolnego źródła
- jaki materiał zostanie użyty do wypełnienia otworów i dlaczego akurat ten
- czy w zakres wchodzi instalacja pozioma i studnia rozdzielaczowa
- jakie dokumenty otrzymam po zakończeniu prac
- kto odpowiada za układ, jeśli po sezonie parametry odbiegną od zakładanych
Ostatnie pytanie jest najważniejsze przy zleceniach rozbitych między kilku wykonawców. Gdy odwierty robi jedna firma, pompę montuje druga, a instalację wewnętrzną trzecia, ustalenie przyczyny słabszej pracy układu potrafi zająć więcej czasu niż sama budowa.
Dolne źródło to element, którego nie poprawia się po latach. Warto poświęcić mu tyle uwagi, ile zwykle poświęca się wyborowi samej pompy ciepła, a najlepiej trochę więcej.
