W europejskiej branży fotowoltaicznej trwa cicha rewolucja: oprócz ceny i jakości modułów coraz większe znaczenie ma to, z czego i w jaki sposób zostały wykonane. Producenci nie chcą już tylko „zielonego” produktu końcowego – oczekują, że cały łańcuch dostaw będzie udowadniał swoje zrównoważenie. Stąd rosnące zainteresowanie certyfikacją ISCC, którą europejscy wytwórcy paneli PV coraz częściej wpisują do wymagań wobec dostawców materiałów i komponentów.
Presja na ISCC na każdym kroku w fotowoltaice rośnie z każdej strony
Europejski rynek PV przestaje patrzeć wyłącznie na koszt watopika. Coraz wyraźniej liczy się ślad środowiskowy modułu, w tym emisje związane z produkcją szkła, krzemu, folii, ram czy opakowań.
Presję nakładają regulacje UE, inwestorzy instytucjonalni, banki finansujące farmy PV oraz klienci końcowi, którzy oczekują, że energia słoneczna będzie rzeczywiście niskoemisyjna od kopalni piasku aż po recykling modułu. Bez wiarygodnego systemu weryfikacji dostawców utrzymanie takiego standardu staje się praktycznie niemożliwe.
Czym jest certyfikacja ISCC i co tak naprawdę potwierdza?
ISCC (International Sustainability & Carbon Certification) to globalny system certyfikacji zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji, stosowany pierwotnie głównie w sektorze biopaliw, chemikaliów i tworzyw sztucznych. Potwierdza m.in. zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju pochodzenie surowców, przejrzystość łańcucha dostaw, stosowanie systemów identyfikowalności oraz wiarygodne liczenie emisji gazów cieplarnianych.
Dzięki takim narzędziom producenci mogą odróżnić dostawy bazujące na recyklatach lub surowcach odnawialnych od tradycyjnych, wysokoemisyjnych materiałów.
Dlaczego branża PV zaczęła wymagać ISCC od dostawców?
Branża PV została wprost „wzięta na celownik” unijnych regulacji dotyczących środowiskowego śladu produktów energetycznych – powstają szczegółowe zasady obliczania śladu węglowego modułów na potrzeby wymogów ekoprojektu i zamówień publicznych. Żeby obniżyć ten ślad, producenci potrzebują materiałów z udokumentowanym pochodzeniem i rzetelnym bilansem emisji. Certyfikacja ISCC daje im narzędzie, które pozwala przenieść wymagania klimatyczne z poziomu gotowego modułu na cały łańcuch dostaw – od polimerów po opakowania transportowe.
ISCC jako narzędzie obniżania śladu węglowego modułów fotowoltaicznych
Kluczową zaletą systemu ISCC jest śledzenie przepływu zrównoważonych surowców (np. bio-bazowych, recyklatów czy materiałów z odpadów) w modelu bilansu masy i innych łańcuchach kontroli. Dzięki temu producenci paneli mogą stopniowo zastępować surowce pierwotne materiałami o niższym śladzie węglowym, zachowując kontrolę ilościową i jakościową.
Im wyższy udział certyfikowanych komponentów w module, tym niższy udokumentowany ślad węglowy całego produktu – co przekłada się na lepszą pozycję w przetargach, zgodność z progami emisyjności oraz przewagę konkurencyjną na rynku UE.
Jak regulacje UE i system ISCC kształtują nowe standardy dla fotowoltaiki?
Unia Europejska wdraża spójny pakiet regulacji – od Europejskiego Zielonego Ładu, przez zasady ekoprojektu, po taksonomię zrównoważonych inwestycji.
Branża PV, jako strategiczny element transformacji energetycznej, podlega coraz ostrzejszym wymaganiom dotyczącym śladu węglowego i przejrzystości łańcucha dostaw. Harmonizowane metody obliczania śladu węglowego modułów mają wymusić nie tylko niską emisyjność, ale także możliwość porównywania produktów różnych dostawców. W tym kontekście systemy certyfikacji takie jak ISCC stają się praktycznym narzędziem udowadniania zgodności z regulacjami.
Jakie materiały i komponenty PV są najczęściej certyfikowane w ISCC?
Choć ISCC nie jest dedykowane wyłącznie fotowoltaice, świetnie pasuje do komponentów materiałowych modułów PV. Najczęściej certyfikowane są tworzywa sztuczne stosowane w:
- foliach encapsulant (EVA, POE),
- foliach tylnych,
- skrzynkach przyłączeniowych,
- złączach,
- kablach,
- opakowaniach,
a także chemikalia pomocnicze wykorzystywane w procesach produkcyjnych.
System obejmuje szeroką gamę bio-bazowych, cyrkularnych i recyklowanych materiałów w sektorach plastików, opakowań i chemikaliów, które są bezpośrednio wykorzystywane także w branży PV.
Korzyści dla producentów paneli z wymagania ISCC od dostawców
Dla producentów modułów wymaganie ISCC to sposób na uporządkowanie i uwiarygodnienie strategii dekarbonizacji. Otrzymują oni transparentny wgląd w pochodzenie surowców, mogą łatwiej raportować ślad węglowy produktów i wykazać zgodność z taksonomią czy wymogami klientów instytucjonalnych.
Certyfikowani dostawcy upraszczają proces audytów, redukują ryzyko greenwashingu i umożliwiają budowanie portfolio produktów „low-carbon”, które lepiej odpowiadają nadchodzącym kryteriom przetargowym.
Co certyfikacja ISCC zmienia u dostawców modułów PV?
Dla dostawców materiałów wejściowych do modułów PV ISCC oznacza konieczność wprowadzenia systematycznego zarządzania zrównoważonymi surowcami: od selekcji źródeł, przez ewidencję i bilansowanie, po raportowanie wskaźników emisji. Wymaga to inwestycji w systemy IT, procedury traceability, szkolenia personelu i ścisłą współpracę z klientami. W zamian dostawca staje się atrakcyjniejszym partnerem dla dużych producentów paneli, łatwiej spełnia wymagania audytorów i otwiera sobie drzwi do bardziej wymagających, ale też stabilniejszych rynków europejskich.
Czy ISCC stanie się standardem branżowym i co grozi firmom bez certyfikacji?
Wiele wskazuje na to, że ISCC – obok kilku innych systemów – zmierza w stronę de facto standardu dla zrównoważonych materiałów w fotowoltaice.
Liczba certyfikowanych zakładów w sektorach tworzyw i chemikaliów dynamicznie rośnie, a wymogi śladu węglowego dla modułów PV są systematycznie zaostrzane. Dostawcy, którzy pozostaną poza tym trendem, ryzykują, że nie przejdą kwalifikacji technicznych, nie spełnią kryteriów zamówień publicznych ani wymogów finansujących projektów – w praktyce mogą zostać wykluczeni z kluczowego, szybko rosnącego rynku. Dlatego dla uczestników łańcucha dostaw PV certyfikacja ISCC przestaje być opcją, a staje się warunkiem utrzymania się na rynku. Coraz częściej również to właśnie posiadanie ważnego certyfikatu ISCC decyduje o tym, kto będzie dostawcą pierwszego wyboru.
