Tabela średnic rur stalowych pokazuje najczęstszy związek między oznaczeniem DN, rozmiarem calowym i średnicą zewnętrzną rury w milimetrach. DN i cale są oznaczeniami nominalnymi, dlatego rura 1″ nie ma 25,4 mm średnicy zewnętrznej.
Tabela średnic rur stalowych – DN, cale i mm
| DN | Oznaczenie calowe | Średnica zewnętrzna [mm] | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| DN6 | 1/8″ | 10,2 | małe przyłącza, armatura |
| DN8 | 1/4″ | 13,5 | małe przewody techniczne |
| DN10 | 3/8″ | 17,2 | małe instalacje |
| DN15 | 1/2″ | 21,3 | typowe przyłącza i instalacje |
| DN20 | 3/4″ | 26,9 | częsty rozmiar instalacyjny |
| DN25 | 1″ | 33,7 | rura „calowa” ma zewnętrznie ok. 33,7 mm |
| DN32 | 1 1/4″ | 42,4 | większe podejścia i rozdziały |
| DN40 | 1 1/2″ | 48,3 | instalacje i rozdzielacze |
| DN50 | 2″ | 60,3 | większe przewody instalacyjne |
| DN65 | 2 1/2″ | 76,1 | większe instalacje i rurociągi |
| DN80 | 3″ | 88,9 | rurociągi techniczne |
| DN100 | 4″ | 114,3 | duże instalacje |
| DN125 | 5″ | 139,7 | duże rurociągi |
| DN150 | 6″ | 168,3 | duże rurociągi techniczne |
W tabeli podano średnicę zewnętrzną rury stalowej. Średnica wewnętrzna nie jest stała dla samego DN, bo zależy od grubości ścianki.
Dlaczego rura 1 cal nie ma 25,4 mm?
Cal w oznaczeniu rur stalowych jest nazwą nominalną, a nie prostym przeliczeniem 1″ = 25,4 mm. Dlatego rura stalowa 1/2″ ma średnicę zewnętrzną około 21,3 mm, rura 3/4″ około 26,9 mm, a rura 1″ około 33,7 mm. Przy pomiarze suwmiarką należy porównywać wynik ze średnicą zewnętrzną, a nie z matematycznym przeliczeniem cali.
Średnica zewnętrzna a średnica wewnętrzna rury stalowej
Średnica wewnętrzna rury zależy od grubości ścianki. Ten sam rozmiar DN może mieć różny przelot, jeżeli rura ma inną serię, normę wykonania albo większą grubość ścianki.
Gdzie: di to średnica wewnętrzna, Dz to średnica zewnętrzna, a s to grubość ścianki.
| Rozmiar | Średnica zewnętrzna | Przykładowa grubość ścianki | Przybliżona średnica wewnętrzna |
|---|---|---|---|
| DN15 / 1/2″ | 21,3 mm | 2,6 mm | ok. 16,1 mm |
| DN20 / 3/4″ | 26,9 mm | 2,6 mm | ok. 21,7 mm |
| DN25 / 1″ | 33,7 mm | 3,2 mm | ok. 27,3 mm |
| DN50 / 2″ | 60,3 mm | 3,6 mm | ok. 53,1 mm |
Rury stalowe instalacyjne, grubościenne i precyzyjne – czego nie mieszać?
| Rodzaj rury lub oznaczenia | Jak zwykle się ją opisuje? | Uwaga |
|---|---|---|
| Rura stalowa instalacyjna / gwintowana | DN, cale, średnica zewnętrzna | pasuje do głównej tabeli DN/cale/mm |
| Rura stalowa bez szwu / ciśnieniowa | średnica zewnętrzna × ścianka, norma, gatunek | wymaga sprawdzenia konkretnej normy i przeznaczenia |
| Rura precyzyjna | rzeczywisty wymiar, np. 20 × 2 mm | nie należy jej dobierać wyłącznie po DN |
| Rura grubościenna | średnica zewnętrzna i grubość ścianki | średnica wewnętrzna może być znacznie mniejsza niż w rurze instalacyjnej |
| Profil stalowy okrągły | wymiar konstrukcyjny i grubość ścianki | nie zawsze jest rurą instalacyjną do przepływu medium |
Kiedy tabela średnic rur stalowych nie wystarcza?
Tabela średnic rur stalowych pomaga rozpoznać DN, cale i średnicę zewnętrzną, ale nie zastępuje projektu ani doboru rury do pracy. Przy instalacjach ciśnieniowych, grzewczych, gazowych, przemysłowych i konstrukcyjnych trzeba sprawdzić także grubość ścianki, gatunek stali, normę wykonania, medium, temperaturę, ciśnienie robocze, sposób łączenia, gwintowanie, spawanie i wymagane dopuszczenia.
Źródła
- ISO 6708 – Pipework components. Definition and selection of DN.
- EN 10255 – Non-alloy steel tubes suitable for welding and threading.
- EN 10220 – Seamless and welded steel tubes. Dimensions and masses per unit length.
- ISO 4200 – Plain end steel tubes, welded and seamless. General tables of dimensions and masses per unit length.